Een groep bewoners van Amsterdam is een rechtszaak begonnen tegen de gemeente. Zij vinden dat de stad de eigen afspraken om massatoerisme te beperken niet nakomt.
Achtergrond van de verordening
In 2021 nam de gemeenteraad de verordening Toerisme in Balans aan. Daarin werd vastgelegd dat het aantal toeristische overnachtingen in Amsterdam jaarlijks niet hoger mag uitkomen dan twintig miljoen. De maatregel moest een balans brengen tussen de leefbaarheid van de stad voor bewoners en de economische voordelen van toerisme.
De grens is sindsdien echter herhaaldelijk overschreden. In 2023 telde de stad al meer dan 22 miljoen overnachtingen. Voor 2025 schatten onderzoekers dat het aantal tussen de 23 en 26 miljoen zal liggen. Volgens de bewoners bewijst dit dat de gemeente er niet in slaagt de verordening na te leven.
De actiegroep
De bewoners die de zaak hebben aangespannen, zijn verenigd in de actiegroep Amsterdam Heeft Een Keuze. In 2021 dienden zij een burgerinitiatief in, ondersteund door ongeveer dertigduizend handtekeningen. Dat initiatief leidde tot de invoering van de verordening. Nu stellen zij dat de gemeente de gemaakte afspraken onvoldoende uitvoert en wordt de zaak voorgelegd aan de rechter. Hun centrale eis: handhaving van de afgesproken limiet van twintig miljoen overnachtingen per jaar.
Standpunt van de gemeente
De gemeente Amsterdam erkent dat het aantal overnachtingen de grens overschrijdt. Het stadsbestuur wijst erop dat er al maatregelen zijn ingevoerd om de druk te verminderen. Zo geldt er een bouwstop voor nieuwe hotels, is uitbreiding van bestaande accommodaties niet toegestaan, en worden het aantal zee- en riviercruiseschepen teruggebracht. Daarnaast is de toeristenbelasting verhoogd.
Ondanks deze stappen blijkt de groei van toerisme moeilijk te beteugelen. De gemeente heeft aangekondigd later dit jaar met aanvullende maatregelen te komen om dichter bij de afgesproken limiet te blijven.
Juridische procedure
De actiegroep stelt dat de gemeente, ondanks de genomen maatregelen, onvoldoende resultaat boekt en daarmee in strijd handelt met de verordening. Zij hebben de gemeente formeel gesommeerd om de afspraken na te leven. Toen daar volgens hen geen bevredigende reactie op kwam, besloten zij de zaak juridisch aan te vechten.
De rechtbank zal zich buigen over de vraag in hoeverre de gemeente juridisch gehouden is om de afgesproken grens strikt te handhaven. Een datum voor de behandeling van de zaak is nog niet vastgesteld.
Toekomst
De uitkomst van de rechtszaak kan gevolgen hebben voor het toeristisch beleid van Amsterdam. Als de rechter de bewoners in het gelijk stelt, kan dat de gemeente verplichten strengere maatregelen te nemen. Voor de bewoners staat vooral de leefbaarheid van de stad op het spel, terwijl de gemeente het economische belang van toerisme en de naleving van afspraken met elkaar in balans moet zien te brengen.