Hogere btw knelt hotelrendement

De btw-verhoging op hotelovernachtingen zet de Nederlandse hotellerie onder druk. Gasten betalen meer, terwijl ondernemers de lastenverzwaring slechts gedeeltelijk kunnen doorberekenen. Daarmee wordt de ruimte kleiner om stijgende kosten op te vangen en te investeren in kwaliteit.

Sinds 1 januari 2026 geldt voor hotelovernachtingen in Nederland een btw-tarief van 21 procent, tegenover 9 procent daarvoor. De verhoging raakt ook andere vormen van logies, waaronder vakantiehuisjes en verhuurde stacaravans. Voor hotelondernemers betekent de maatregel een lastige afweging: de consumentenprijs verhogen, een deel van de belastingstijging zelf dragen of beide combineren. Dat blijkt uit de tariefinformatie van de Belastingdienst.

Een hogere rekening, minder ruimte

Hoe sterk de belastingverhoging doorwerkt, laat een eenvoudig rekenvoorbeeld zien. Een kamer van 100 euro exclusief btw kostte bij het oude tarief 109 euro. Bij dezelfde netto kamerprijs betaalt de gast nu 121 euro: een stijging van ongeveer 11 procent.

Blijft de consumentenprijs op 109 euro staan, dan ontvangt het hotel daarvan nog ongeveer 90,08 euro exclusief btw. Bij een gelijkblijvende rekening voor de gast daalt de netto kameropbrengst dus met bijna 10 procent. Dat is nog vóór aftrek van personeelskosten, energie, onderhoud en andere exploitatiekosten.

De praktijk laat zien dat veel hotels tussen deze uitersten uitkomen. Volgens een analyse van ABN AMRO had tot en met augustus slechts 26 procent van de hotels uit de gegevens van Statler BI zowel de btw-verhoging als de inflatie volledig in de kamerprijs verwerkt. Het gaat om de onderzochte hotels; het percentage is geen telling van alle Nederlandse hotelbedrijven.

Signalen van vraaguitval

Ook aan de vraagkant zijn er zorgen. Koninklijke Horeca Nederland meldde in april op basis van een peiling onder 252 hoteliers een daling van de bezettingsgraad met 11,6 procent in het eerste kwartaal. In grensregio’s rapporteerde de brancheorganisatie een afname van 15,6 procent. De gemiddelde kamerprijs exclusief btw daalde volgens dezelfde peiling met 2,5 procent.

Deze uitkomsten vragen om een zorgvuldige interpretatie. Een ledenpeiling is geen volledige landelijke marktmeting. Ook kan daarmee niet worden vastgesteld welk deel van de daling uitsluitend door de btw-verhoging komt. De cijfers geven wel een duidelijk signaal over de druk die deelnemende ondernemers ervaren.

Rabobank schetst in zijn sectorprognose van september een gematigder beeld van de bezettingsontwikkeling, maar ziet eveneens druk op de inkomsten. De bank verwacht voor hotels in 2026 een omzetdaling. Ondernemers kunnen de belastingverhoging volgens de analyse slechts gedeeltelijk doorberekenen, waardoor de netto kamerprijzen dalen.

Bezetting vertelt niet het hele verhaal

Voor de hotellerie wordt daarmee steeds belangrijker wat een verkochte kamer daadwerkelijk bijdraagt aan het bedrijfsresultaat. Een goed bezet hotel kan financieel alsnog terrein verliezen wanneer de opbrengst na belasting onvoldoende meegroeit met de kosten.

Dat heeft ook een bredere betekenis. KHN waarschuwt dat teruglopende reizigersaantallen en bestedingen kunnen doorwerken naar restaurants, winkels en culturele instellingen. De brancheorganisatie benadrukt daarmee het belang van hotels voor de economie rondom de accommodatie.

Voor Leisure Magazine ligt daar de wezenlijke beleidsvraag: hoeveel ruimte houdt de verblijfssector over om aantrekkelijk te blijven? Wanneer hotels een belastingverhoging opvangen in hun eigen opbrengst, neemt bij gelijkblijvende kosten de financiële ruimte voor vernieuwing af. De gevolgen daarvan kunnen pas later zichtbaar worden, bijvoorbeeld wanneer onderhoud of investeringen worden uitgesteld.

De ontwikkeling van de Nederlandse hotelmarkt verdient daarom een bredere beoordeling dan alleen het aantal overnachtingen. Ook het rendement en de investeringsruimte bepalen hoe sterk de sector er werkelijk voor staat.